terrarystyka.pl
newsletter
 

Atrazyna, płeć i żaby

Międzynarodowy zespół naukowców dokonał przeglądu dowodów łączących atrazyne – herbicyd powszechnie stosowany w USA i ponad 60 krajach na świecie – z problemami płodności u zwierząt. Zespół odkrył konsekwentne ślady zaburzeń rozrodczych wśród ryb, płazów, gadów i ssaków narażonych na działanie środków zawierających herbicyd. Atrazyna jest drugim najczęściej stosowanym środkiem chwastobójczym w USA. Rocznie tylko w Ameryce zużywane jest ponad 34tys ton herbicydu na polach kukurydzy i innych polach z roślinami uprawnymi. Jest to najczęściej wykrywane zanieczyszczenie pestycydami wód zarówno gruntowych, powierzchniowych jak i opadowych w USA. Nowa opinia opracowana przez 22 naukowców badających atrazynę w Ameryce Północnej i Południowej, Europie i Japonii pojawiła się w Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology.

Naukowcy przyjrzeli się badaniom łączącym ekspozycję na atrazynę do zaburzenia androgenów (męskich hormonów) u ryb, płazów, gadów i ssaków oraz badań, które znalazły wspólny związek między narażeniem na działanie herbicydu a "feminizacją" męskich gruczołów płciowych u wielu zwierząt. Najbardziej wyraźne dowody dały badania nad płazami - powiedział profesor Val Beasley współautor przeglądu. Wyniki co najmniej 10 badań wykazały, że narażenie na anitrazyne feminizuje samce żab, czasami aż do momentu odwrócenia płci – dodał profesor.

Laboratorium prof. Beasley'a było jednym z pierwszych, które odkryło, że w naturze samce żab narażonych na herbicyd z większym prawdopodobieństwem posiadały tkanki gonad zarówno męskich jak i żeńskich w stosunku do tych żyjących w środowisku wolnym od tego związku chemicznego. W 2010 roku profesor Tyrone Hayes główny autor przeglądu opublikował wyniki z których wynikało, że narażenie samców żab na działanie atrazyny powodowało zmianę ich płci i zaczynały funkcjonować jako samice. "I nie były to stężenia bardzo wysokie, jedynie takie, które znajdują się w środowisku" powiedział prof. Beasley.

Nowy przegląd opisuje zakłócenia w pracy hormonów i rozwoju seksualnego odnotowanych w badaniach ssaków, żab, ryb, gadów i komórek ludzkich narażonych na działanie herbicydu. Badania wykazały, że ekspozycja na atrazyne może zmienić ekspresję genów zaangażowanych w sygnalizację hormonalną, ingerować w metamorfozę, hamuje kluczowe enzymy odpowiedzialne za produkcje androgenów i estrogenów, zmienia stosunek płci zwierząt dzikich i laboratoryjnych (w kierunku żeńskiej) oraz w inny sposób zakłóca normalny proces rozmnażania, rozwoju i funkcjonowania samców i samic. "Jedną z rzeczy, które stało się jasne, przy pisaniu tej pracy jest to, że atrazyna działa poprzez szereg różnych mechanizmów," powiedział Hayes. "Wykazano, że zwiększa produkcję hormonu stresu, kortyzolu. Wykazano również, że hamuje kluczowe enzymy w produkcji hormonów steroidowych, jednocześnie zwiększając produkcję innych oraz w jakiś sposób uniemożliwia androgenom wiązanie się z ich receptorami".

The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology, 2011; 127 (1-2): 64-73